Beden Sağlığı

Bir kadının hayatında değişim zamanı: Menopoz

HCYP0PW6W6

Menopoz gibi radikal değişiklikler korkutucu gelebilir. Menopoz aslında hayatın bir diğer aşamasından daha fazlası değil. Biz, en iyi aşamalarından biri olduğu kanısındayız. Yaşamdaki tüm süreçler gibi öğrenmek, iyi yönetmek ve başarıyla üstesinden gelmek yapmamız gereken en önemli şey. Peki siz en iyi versiyonunuzla tanışmaya hazır mısınız? Menopoz belirtilerinin neler olduğunu biliyor musunuz? Menopoz sonrası dönem, bir kadının hayatının, yaklaşık üçte birini kapsıyor. Menopoz dönemini rahat geçirebilmeniz ve kronik hastalıklara karşı önlem alabilmeniz için bilmeniz gerekenleri bir araya getirdik.

Menopoz Nedir?

Menopoz, ergenlik gibi hayatın normal bir dönemidir. Sizin son defa adet görmenizdir. Vücudunuzda menopoz öncesi ve sonrası değişiklikler fark edebilirsiniz. Geçiş döneminin genel olarak 3 aşaması vardır: Menopoz öncesi, menopoz ve menopoz sonrası.

menopoz-vucut-03

Değişimler genellikle menopoz öncesi dönemde başlar. Bu dönem son adetinizden birkaç sene önce başlayabilir. Yumurtalıklar tarafından üretilen iki kadınlık hormonu olan östrojen ve projesteron seviyelerinin değişmesi belirli semptomların oluşmasına neden olabilir. Adetlerin durmasıyla menopoz başlar. Hiç adet görmeden geçirdiğiniz 1 seneden sonra, menopoz ve menopoz öncesi dönemi tamamiyle atlattığınızı rahatlıkla söyleyebilirsiniz. Menopoz sonrası dönem ise hayatınızın geri kalanını kapsar. Bir kadının en son adetini gördüğü yaş ortalama olarak 51’dir. Ancak bazı kadınlar son adetlerini 40’lı yaşlarında bazıları ise 50’li yaşların sonunda görebilir.

Sigara erken menopoza neden olabilir. Rahim alma ameliyatı (histerektomi) gibi bazı ameliyatlar da adetleri durduracağından bu menopoz anlamına gelir. Ancak, eğer yumurtalıklarınıza dokunulmamışsa hala hormon üretildiğinden, bu ameliyatı olur olmaz sıcak basmaları gibi menopoz semptomları görülmeyebilir. Zaman içinde yumurtalıklarınız daha az östrojen üretecek ve menopoz semptomları görülmeye başlayacaktır. Ancak bazen iki yumurtalığın, sıklıkla rahim ile birlikte, alınması söz konusu olabilir (ooforektomi). Bu durumda, kaç yaşında olursanız olun, menopoz hemen başlar çünkü vücudunuz ana östrojen kaynağını kaybetmiştir.

095_2_c3fc732b69_e0dc7bb215f-post

Menopoz Belirtileri Nelerdir?


Her kadında görülen menopoz belirti ve semptomları farklıdır. Bunun nedeni östrojenin vücutta birçok farklı bölgede kullanılmasıdır. Vücudunuzda daha az östrojen olması çeşitli semptomlara neden olur. Orta yaşta sıklıkla görülen bazı değişimler şunlardır. Bu değişimlerin bazılarının yaşlanmayla ilişkili olduğu direkt menopoz ile bağlantısının bulunmadığı akılda tutulmalıdır.

Adet Düzensizlikleri. Bu ilk fark ettiğiniz değişim olabilir. Adetleriniz artık düzenli aralıklarla gelmeyebilir. Adet döneminiz daha kısa ya da daha uzun sürebilir. Normalde olduğundan daha az ya da daha fazla kanamanız olabilir. Tüm bunlar normal değişimler olsa da bir problem olmadığından emin olmak için şu durumlarda doktorunuzu görmelisiniz:

  •          Adetlerinizin başlama-bitiş döngü tarihleri birbirine çok yakın hale geldiyse
  •          Çok ağır kanamanız varsa
  •          Lekelenmeniz varsa
  •          Adetiniz 1 haftadan fazla sürüyorsa
  •          Bir sene hiç adet olmadıktan sonra adet kanamalarınız başladıysa

Sıcak Basmaları. Birçok kadının ortak yakınması olan sıcak basmaları menopozdan sonra birkaç sene devam edebilir. Sıcak basmaları değişen östrojen seviyelerine bağlı olabilir. Bir “sıcak basması” üst beden bölgenizde ya da tüm vücudunuzda hissedilen ani sıcaklık hissidir. Yüzünüz ve boynunuz kızarır. Göğsünüzde, sırt ve kollarınızda kırmızı lekeler görülebilir. Devamında ağır terleme ve soğuk titreme başlayabilir. Basmalar sizi gece uykunuzdan uyandıracak derecede güçlü (gece terlemeleri) ya da hafif olarak atlatılabilir. Çoğu sıcak basması 30 saniye ile 10 dakika arasında sürmektedir.

Vajina sağlığı ve idrar kontrolü. Vajinanız daha kuru olabilir. Bu durum cinsel birleşmeyi rahatsız edici hale getirebilir. Ya da vajina ve idrar enfeksiyonu gibi sağlık problemleri yaşayabilirsiniz. Bazı kadınlar tuvalete gidene kadar idrarlarını tutmada zorluk yaşayabilirler. İdrar kaçırma adı verilen bu sağlık durumu ani tuvalete gitme ihtiyacı ya da egzersiz, hapşırma ya da gülme sırasında idrar kaçırma olarak kendini gösterebilir.

Uyku. Orta yaşlar, kadınların iyi bir gece uykusundan en çok mahrum kaldıkları yaşlardır. Belki kolayca uykuya dalamıyor ya da çok erken uyanıyorsunuz. Gece terlemeleri sizi uyandırıyor olabilir. Gece uyandıktan sonra tekrar uykuya dalmada zorlanabilirsiniz.

Seks. Sekse karşı duygularınızın değiştiğini fark edebilirsiniz. İlginizi daha az çekiyor olabilir. Ya da menopozdan sonra daha özgür ve de seksi hissedebilirsiniz. Adet görmeden geçireceğiniz bir yıl sonrasında artık hamile kalma riski taşımayacaksınız. Ancak unutmayın, bel soğukluğu hatta HIV/AIDS gibi cinsel yolla bulaşan hastalıklara karşı hala bir risk mevcut olacak. Birden fazla kişiyle cinsel birlikteliğiniz varsa ya da birden fazla kişiyle birlikte olan bir partneriniz varsa bu hastalıklara karşı riskin arttığını unutmayınız. Eğer böyleyse, partnerinizden her birliktelik sırasında prezervatif kullanmasını isteyiniz.

Duygusal değişimler. Menopoz sırasında daha alıngan ya da kolayca sinirlenebilir olduğunuzu fark edebilirsiniz. Bilim adamları bu durumun neden kaynaklandığını bilmiyor. Bu duyguların stres, çocukların evden ayrılması ya da yaşlanan büyükler gibi ailesel durumlar, depresyon geçmişi ya da yorgunluk kaynaklı olabileceği düşünülüyor.

Vücudunuz farklı görünebilir. Bel çevreniz kalınlaşabilir. Kas kaybedebilir ve kilo alabilirsiniz. Cildiniz incelebilir. Hafıza problemleriniz olabilir; eklem ve kaslarınız daha sert ve ağrılı olabilir. Tüm bunların nedeni menopoz mu yoksa sadece yaşlanmayla mı ilgili? Uzmanlar bu sorunun cevabını bilmiyor.

Kalbim ve Kemiklerime Neler Oluyor?

Farketmeyebileceğiniz 2 sağlık problemi menopoz sırasında ortaya çıkabilir.

Osteoporoz. Her gün vücudunuz eski kemik dokusunu parçalıyor ve yeni kemik dokusuyla değiştiriyor. Bu yenilenme sırasında östrojen hormonu kemik kaybını önlüyor. Menopoz döneminde östrojen kaybı kadınların yenilenen kemik dokusuna kıyasla daha yüksek oranda kemik kaybı yaşamasına neden oluyor. Zaman içinde kemikler zayıflayarak kolaylıkla kırılabiliyor. Bu duruma osteoporoz adı veriliyor. Doktorunuzla konuşarak kemik yoğunluğu ölçümü yapılmasına ihtiyacınız olup olmadığını öğrenmelisiniz. Doktorunuz sizi osteoporozdan korunma ve tedavi yöntemleri hakkında da bilgilendirecektir.

Osteoporoz ile ilgili daha detaylı bilgi için: Osteoporoz Dosyası

Kalp hastalığı. Menopozdan sonra kadınlarda kalp hastalığı görülme riski artmaktadır. Bunun nedeni östrojen düzeylerindeki değişim olabilir. Ancak, yaşlanma da bir sebep olarak görülebilir. Yaşlandıkça, kilo alabilir, yüksek tansiyon gibi diğer problemlerle karşı karşıya kalabilirsiniz. Bu sizi kalp hastalığı açısından büyük risk altına alır. Kan şekerinizi, trigliserit düzeyinizi, açlık kan şekeriniz ve hem iyi huylu hem de kötü huylu kolesterol seviyenizi düzenli olarak kontrol ettirmeyi ihmal etmeyin. Doktorunuzla kalp sağlığınız için neler yapmanız gerektiğini konuşun.

HCYP0PW6W6Menopozdan sonra nasıl sağlıklı kalabilirim?


Menopozdan sonra sağlıklı kalmak için hayat tarzınızı değiştirmelisiniz.

  • Sigarayı bırakın. Sigarayı bırakmanın faydalarından yararlanmak için hiç bir zaman geç değildir.
  • Sağlıklı beslenin. Düşük yağ oranı, yüksek lif oranı, bol miktarda meyve, sebze ve tam tahıllı gıdalar tercih edin.
  • İhtiyacınız olan vitamin ve mineralleri mutlaka alın.
  • Yediklerinizden ya da doktorunuz önerdiyse vitamin ve mineral takviyesiyle yeterince kalsiyum ve Vitamin D alın.
  • Sizin için sağlıklı kilonun ne olduğunu öğrenin ve o kiloda kalın.
  • Sağlıklı kemikler için haftada en az 3 gün yürüyüş, jogging ya da dans etmek gibi ağırlık kazandırıcı egzersizlerden birini yapın. Genel sağlığınız için farklı yollarla da daha aktif olun.

Hatırlamanız gereken diğer noktalar:

  • Doktor tarafından verilen ilaçlarınızı almayı unutmayın. Özellikle bu ilaçlar görüp hissedemediğiniz yüksek tansiyon, yüksek kolesterol ve oestoporoz gibi sağlık problemleri için verildiyse…
  • Vajinal rahatsızlıklar için (vazelin yerine) su-bazlı vajinal yağ ya da vajinal östrojen krem ya da tabletleri tercih edin.
  • Düzenli pelvik ve meme kontrollerinizi yaptırın. Smear testi yaptırmayı ve mamografi çektirmeyi ihmal etmeyin. Ayrıca kolon kanseri, rektal kanseri ve cilt kanserine karşı da kontrol altında olun. Memenizde bir yumru ya da et beninde gördüğünüz bir değişiklik varsa mutlaka doktorunuza başvurun.

Menopoz tedavi edilmesi gereken bir hastalık değildir. Ancak eğer sıcak basmaları gibi belirtiler sizi rahatsız edecek boyutta olursa yardım alabilirsiniz.

Bazı kadınlar için kurtarıcı niteliğinde olmuş bazı öneriler ise şöyle sırlanabilir:

  • Sıcak basmalarının geldiği vakit dilimlerini not edin – bir günlük işe yarayabilir. Böyle bir takip size bu basmaları nelerin tetiklediği konusunda fikir verebilir. Bu tetikleyicilerden uzak durarak sıcak basmalarını önleyebilirsiniz.
  • Bir sıcak basması başladığında, serin bir yere gidin.
  • Eğer gece terlemeleri sizi uyandırıyorsa, serin bir odada uyuyun ya da odada vantilatör gibi bir serinleticiniz olsun.
  • Kat kat giyinin. Böylelikle çok sıcak olduğunda çıkartabilirsiniz.
  • Çarşaf ve kıyafetleriniz cildinizin nefes almasına izin veren kumaştan olsun.
  • Sıcak basması başlarken yanınızda soğuk bir içecek (su ya da meyve suyu) bulundurun.
  • Doktorunuza sıcak basmaları için verebileceği bir ilaç olup olmadığını da sorabilirsiniz. Farklı hastalıklar için kullanılan bazı ilaçlar (örneğin bazı anti-depresanların) bazı kadınlar için faydalı olduğu görülmüştür.

Kaynak:
https://www.nia.nih.gov/health/publication/menopause

Yorum Yazın