Finans

Bireysel emeklilik sistemi içinde gelirlerin güvenceye alınması ve yaşam kalitesinin sağlanması

SDM03P88BO

Kişilerin emekliliklerinde, aylık ücretlerinin düşüklüğü, sağlık ve bakım sistemlerinin yetersizliği çok temel bir sorun. Bu sorunları aşmak için, emeklilik maaşı dışında yeni kaynak alternatifleri sunulmalı. Bunların en önemlilerinden biri de Bireysel Emeklilik Sigortası-BES’tir.

Bireysel Emeklilik Sigortası (BES)

Bireysel emeklilik sisteminin 2003 yılında faaliyete geçmesinden bu yana sistem öncelikle bir tasarruf ve yatırım aracı olarak faaliyet gösterdi. Katılımcıların çalışma dönemlerinde yaptıkları tasarruflar birikerek yatırıma yönlendirildiler.

Devletin verdiği teşviklerin de katkılarıyla sistem geçtiğimiz dönemde çok hızlı bir büyüme yakaladı. Sigorta sektörü yönetilen varlık büyüklüğü bazında son 10 yılda ortalama %49 ve son 5 yılda ortalama %32 yıllık büyüme oranı yakaladı.

Ancak katılımcı emekli olmaya karar verdiğinde tercih genelde birikmiş paranın toplu olarak alınması ve sistem dışında bir mecrada kullanılması şeklinde oldu. Gayrimenkul bu noktada neredeyse bir numaralı tercihti. Özetle emeklilik dönemi geldiğinde yıllar boyunca yapılan birikimler sistem dışına çıktı.

Sistemin Amacı

Son dönemde Hazine Müsteşarlığı’nda ve hayat sigortası sektöründe, yıllarca yapılan birikimlerin emeklilik sonrasında da sistem içerisinde kalmasını teşvik edecek bir model üzerinde çalışılıyor. Dünyada özellikle gelişmiş ekonomilerde yaygın olarak kullanılan Yıllık Gelir Sigortası (Annuities) modeli hazırlık aşamasında. Yönetmelik yayınlandı, sektör ise ürün hazırlığında.

Amaç, yıllar boyunca sisteme yapılan katkılarla ulaşılan tasarrufun bireyin emeklilik döneminde ek bir emekli maaşı alması amacıyla kullanılması. Aslında Türkiye’de Bireysel Emeklilik Sistemi hayata geçtiğinde dile getirilen bir numaralı hedef olan ‘kamu sosyal güvenlik sisteminin desteklenmesi’ misyonu bu sayede karşılık bulmuş olacak. Katılımcılar devletten aldıkları emekli maaşlarına ek olarak ikinci bir maaş alma imkanı bulacak. Sistem hayata geçtiğinde kişi bireysel emeklilik sistemi dışından getireceği bir fonla da Yıllık Gelir Sigortası modeline dahil olarak düzenli bir emekli maaşı alabilecek.

Sistem Nasıl İşleyecek

Sistemin nasıl işleyeceğine ilişkin düzenleme açıklandı. Ürünler üzerinde halen çalışılmaya devam ediliyor. Ancak ana hatlara ilişkin bir fikir edinmek mümkün. Gerek bireysel emeklilik sisteminde biriktirdiği gerekse de sistem dışında elde ettiği birikimleriyle satın alınan Yıllık Gelir Sigortası ile;

  • 56 yaş ve üzerindeki kişiler satın alacakları Yıllık Gelir Sigortası ürünü ile ömür boyu düzenli maaş alabilecek. Ödenecek maaş TL cinsinden olacak ve sözleşme TÜFE endeksli olarak tasarlanacak.  
  • 56 yaşın altındaki kişilere ise ister ömür boyu ister belirli bir süre için maaş ödeyen sözleşmeler sunulabilecek. Ayrıca 56 yaş altındakiler için TL cinsinden ya da yabancı para cinsinden alternatifler oluşturulabilecek. Sözleşme TÜFE’ye veya bir varlık grubuna endeksli olarak oluşturulabilecek.
  • Ömür boyu maaş ödemesi alternatifinin tercih edilmesi durumunda emeklilik ve hayat sigortası şirketleri yaş beklentileri konusunda bir risk yönetimi yapmaları gerekecek. Söz konusu yaş beklentileri yönetilirken Hazine Müsteşarlığı tarafından hazırlanan tablolar kullanılacak.

*Kaynak: AvivaSA

Yorum Yazın