Beden Sağlığı

Görme performansınız zamanla nasıl değişiyor?

Classical spectacle on eye chart

Yaş aldıkça fiziksel gücünüz nasıl azalıyorsa, gözlerinizin görme performansı da yaşa bağlı olarak düşüş gösterebiliyor – özellikle 60 yaşında ya da daha üstündeyseniz.-

Yakını iyi görememe (presbiyopi) gibi yaşa bağlı görme bozuklukları gayet normaldir ve herhangi bir hastalık sürecine işaret etmez. Katarakt yaş ile alakalı olarak değerlendirilse de, ileri yaşlarda sıklıkla görülen bir hastalıktır ve ameliyat ile kolaylıkla tedavi edilebilir.

Ancak içimizden bazıları, hayat kalitemizi ciddi anlamda olumsuz etkileyecek yaş bağlantılı göz hastalıklarına yakalanabilir. Bu hastalıklardan bazıları glokom hastalığı, sarı nokta hastalığı ve şeker hastalığı retinopatisi olarak sıralanabilir.

Yaşa bağlı görme bozuklukları ne zaman başlar?

Presbiyopi:

Önemli bir kilometre taşı olan 40 yaşını geçtikten sonra, presbiyopi nedeniyle çok yakında olan cisimlere odaklanmada zorluk yaşadığınızı farkedeceksiniz. Gözünüzün içindeki lensin sertleşmesi nedeniyle odaklanma yeteneğinizi kaybetmeniz tamamiyle normaldir.

Bir süreliğine, bu odaklanma yeteneğindeki değişimi sadece okuma materyalini gözünüzden uzak tutarak telafi edebilirsiniz. Ancak eninde sonunda okuma gözlüklerine, çok odaklı lens ya da çok odaklı gözlüklere ihtiyaç duyacaksınız. Presbiyopi tedavisi için, kornea ameliyatı ve lazer ameliyatları gibi bazı düzeltici ameliyat seçenekleri bulunmaktadır. 50 yaş ve sonrasında presbiyopi daha da ilerler. Gözlük ya da lens numaranızın sıklıkla değişmesi gerekebilir. Tek reçetenin tüm görme ihtiyaçlarınız için en iyi çözüm olmadığını fark edebilirsiniz. Örneğin, rutin işler için bir çift gözlüğe ihtiyaç duyarken, ara bölgeleri ön plana çıkartan bir diğer çift gözlüğü bilgisayarda rahatça çalışabilmek için kullanabilirsiniz.

Portrait of mature woman looking over spectacles,close-up

Kataraktlar:

Yaş ile bağlantılı bir göz hastalığı olarak bilinse de kataraktlar ileri yaşlarda o kadar yaygın bir şekilde görülür ki normal yaşlanma değişim sürecinin bir parçası olarak görülür. Mayo Klinik verilerine göre 65 yaşındaki Amerikalıların yaklaşık yarısının gözünde bir dereceye kadar katarakt oluşacaktır. 70 yaşına geldiğinizde ise bu yüzde daha da artmaktadır. 2020 yılında 30 milyondan daha fazla sayıda Amerikalıda katarakt görülecektir.

Neyse ki, modern katarakt ameliyatları son derece güvenilir ve etkili ki katarakt oluşumu nedeniyle kaybedilen görme yetisi tam anlamıyla geri kazanabilmektedir. Katarakta bağlı görme değişiklikleri fark ettiyseniz bu belirtileri göz doktorunuza mutlaka anlatmalısınız. Kataraktların çok ilerlemeden alınması tedavinin başarısı için tavsiye edilir.  Ayrıca, multiodaklı lens implantları ya da uyumlu göz içi lensler görme yetisini tüm aralıklarıyla geri kazandırarak, okuma gözlüklerine olan ihtiyacınızı azaltabilir.

Yaş almak diğer göz yapılarını nasıl etkiler?

Yaşlanmayı sadece presbiyopi (yakını görememe) ve katarakt durumlarıyla ilişkilendirsek de yaş aldıkça görme yetimizde ve göz yapımızda göze çarpmayan değişiklikler ortaya çıkar. Bunlardan bazıları:

Küçülmüş göz bebeği:

Yaş aldıkça göz bebeği büyüklüğünü ve ışığa verilen tepkiyi kontrol eden kaslar gücünü kaybeder. Bu da göz bebeğinin daha küçülmesine ve ortam ışığına daha az tepki verir hale gelmesine neden olur.

Bu değişimler sonucunda 60 lı yaşlarda olan insanların 20li yaşlarında olanlara kıyasla rahat bir okuma için 3 kat daha fazla ışığa ihtiyacı vardır.
Aynı zamanda ileri yaşlarda parlak güneş ışığında ya da sinema salonu gibi karanlık bir mekandan çıktıktan sonra gözlerin kamaşması sıklıkla yaşanır bir durumdur. Fotokromik camlı bir gözlük ya da yansıma engelleyen bir kaplama bu problemin giderilmesine yardımcı olur.

Kuru gözler:

Yaş aldıkça vücudumuz daha az gözyaşı üretir. Bu özellikle menopoz sonrası kadınların yaşadığı bir gerçektir. Eğer gözünüzde batma, yanma hissi ya da kuru gözlere bağlı gelişen herhangi bir göz rahatsızlığı yaşamaya başladıysanız gün boyu yapay göz damlaları kullanarak kendinizi rahatlatabilirsiniz ya da göz doktorunuza kuru göz tedavisi için ne önerebileceğini sorabilirsiniz?

Çevresel görüş yetisinin azalması:

Yaş alma aynı zamanda çevresel görüş yetisinin azalmasına da neden olmaktadır. Hayat boyu  her 10 yılda bir yaklaşık olarak birden üç dereceye kadar bir açıyla görüş alanı genişliği azalmaktadır.

70 ve 80li yaşlara geldiğinizde çevresel görüş alanınızı 20den 30 derecelik bir düzeyde kaybetmiş olabilirsiniz.

Görüş alanı kaybının artışı otomobil kazaları riskini artırır, bu nedenle araba kullanırken daha dikkatli olmanız gerekir. Görüş alanınızı artırmak için, kavşaklara yaklaşırken başınızı çevirerek iki tarafa bakmayı ihmal etmeyin.

Renkli görmede azalma:

Normal renkli görmeden sorumlu olan retina hücrelerinin hassaslığı yaş aldıkça azalır, renkler daha az parlak hale gelir ve renk karşıtlıkları daha az farkedilir hale gelir.

Özellikle mavi renkler solgun görülebilir. Bu doğal, yaşa bağlı renk görüşü için bir tedavi olmasa da eğer mesleğiniz özel renk ayrımını gerektiriyorsa bu durumun farkında olmanız büyük önem taşır.

Vitreus dekolmanı:

Yaş aldıkça gözümüzün içinde bulunan jelimsi vitreus sıvılaşmaya başlayarak retinadan akar ve “leke ve uçuşan cisimler” ve (bazen) yanıp sönen ışık görüntülerinin oluşmasına neden olur. Bu duruma vitreus dekolmanı adı verilir ve genellikle zararsızdır.

Ancak uçuşan cisimler ve parlak ışık görüntüleri müstakil retina (Retina Dekolmanı) başlangıcını da işaret ediyor olabilir – bu durum eğer hızlı bir şekilde tedavi edilmezse körlüğe neden olabilen ciddi bir durumdur. Eğer uçuşan cisimler ve parlak bir ışık görürseniz nedenini belirleyebilmek için hemen doktorunuza başvurun.

tumblr_static_glasses2_zps99b0ca97Görme ve yaş alma

 

Yaş Göz Problemi Ne Yapmalı?
40 Presbiyopi’den kaçamazsınız (yakını görmede zorluk) En az iki yılda bir rutin göz muayenesi olun ve görüş düzeltme seçeneklerini değerlendirin.
Artan kuru göz ve bilgisayar görme sendromu riskinin farkında olun Omega-3 yağlarından ve antioksidanlardan zengin sağlıklı bir beslenmeyi tercih edin.
50 Katarakt, glokom hastalığı, sarı nokta hastalığı riski artar. Düzenli olarak göz muayenesi yaptırın.
Presbiyopi daha ilerler. Bu yaşlarda çoklu gözlük kullanımına ihtiyaç duyulabilir.
Kadınlarda menopoz sonrası kuru göz sendromu riski artar. Doktorunuza kullandığınız ilaçlar hakkında bilgi verin (bazıları kuru göz sendromu gibi yan etkilere sahip olabilir.)
60 Sıklıkla görülen göz hastalıkları riski artar. Düzenli göz muayenelerinin yanı sıra şeker hastalığı gibi göz problemlerine yol açabilecek altta yatan durumları belirlemek için yıllık kontrollerinizi ihmal etmeyin.
Düşük ışık ortamında görme yetisinde azalma. Okumak için daha parlak ışıklandırma kullanın. Değişen ışık koşullarına uyum sağlamak için kendinize daha fazla zaman tanıyın.
Yaş bağlantılı göz değişiklikleri leke & uçuşan cisimler gibi görme sorunlarına neden olabilir. Eğer aniden uçuşan cisimler görmeye başlarsanız hemen bir doktora başvurun ( bu durum retina dekolmanına işaret edebilir)
70 & 80 Bu yaş grubundaki çoğu insanda çoktan katarakt oluşumu gerçekleşmiştir ya da gerçekleşecektir. Katarakt ameliyatları tedavi için tek seçenektir.
Renk görüşü azalır ve görme alanı darlaşır. Göz doktorunuza kontrast görme yetisini artırmak için gözlük ya da lens seçeneklerini sorun. Araç kullanırken dikkatli olun.

Yaşa bağlı görme değişimleri hakkında neler yapabilirsiniz

Sağlıklı beslenme alışkanlığı ve sigara kullanmamak gibi doğru hayat tarzı tercihleri yaş aldıkça yaşanan görme kayıplarına karşı en iyi doğal korunma yöntemlerindendir.

Aynı zamanda düzenli olarak göz muayenesi de yaptırılmalıdır.

Göz doktorunuzla gözünüze ve görmenize ilişkin tüm endişelerinizi paylaşmalısınız. Aile öykünüzde bulunan göz problemlerini ve diğer sağlık problemlerinizi ona anlatmalısınız.

Doktorunuz aldığınız tüm ilaçları bilmeli (reçetesiz satılan vitamin, bitkiler ve diğer takviyeler de dahil olarak). Bu bilgiler doktorunuzun size göz sağlığını ve en ideal düzeyde işlevselliğini hayat boyu korumanız için önerilerde bulunmasına yardımcı olacaktır.


Kaynak:
http://www.allaboutvision.com/over60/vision-changes.htm
http://www.colabaopticians.com/images/eyetesting.jpg
http://www.grupoaltavista.com.uy/wp-content/uploads/2014/07/altavista-uruguay-salud-visual-lentes-receta-oftalmologo-diabetes.jpg

Yorum Yazın